روزانک

نوشتن که زورکی نمی شود آقا جان. آن هم وقتی کیبوردت فارسی نداشته باشد و برای نوشتن یک کلمه ده بار بنویسی قارسی، فازسی، فارشی، … و ده بار اصلاح کنی و آخرش که درستش را نوشتی، نفهمی «فارسی» را برای چه میخواستی بنویسی!

پی نوشت:

بار اول بود خواستیم با کیبوردِ «فارسی ندار» مطلب بنویسیم، بلکه حضور ذهنمان در یاد آوری جای حروف فارسی را محک بزنیم، دور از جان شما جانمان درآمد.

مدتی است چیزی نمی خوانم. نه مجله، نه وبلاگ، نه روزنامه، نه هیچ چیز دیگری که همیشه خواندنش برایم لذت بخش بوده است.
اولش به خاطر یک تصمیم بود که کاملاً لحظه ای گرفتم. الآن که دقت می کنم می بینم گه گاهی این مسئله به ذهنم می رسیده. پس شاید تصمیم را در لحظه ای گرفتم، اما حتماً خطور کردن چند باره ی مسئله ای که باعث تصمیمم شد، در گرفتن آن تصمیمِ لحظه ای که تا کنون به اش عمل کرده ام بی تاثیر نبوده.
مسئله این بود: مطلب جدیدی پیدا می کنی و می خوانی. از سبک نوشته خوشت می آید. حالا یا طنز است اما طنزی که حرفه ای به نظر می رسد و بدون لودگی لبخند را بر لبانت می نشاند. یا گزارشیست کامل از موضوعی که برایت جالب است، یا حرفی، دغدغه ای، فکری، چیزیست که کسی نوشته و قشنگ هم نوشته و می توانی لمسش کنی، یا نقدیست بر فیلمی که دیده ای و لذتش را برده ای یا هر نوشته ی دیگری که فرق می کند با نوشته های دیگر. حالا دلیل فرقش یا پرداخت و نگاه حرفه ای کاتب به مسئله است یا ملموس بودن آن یا خوش اقبالی نویسنده که تو از نوشته اش خوشت می آید!
هرچه هست، مسئله اینست که تو عادت می کنی به خواندنش. مطلب دیگری پیدا می کنی از کسی دیگر. در جائی دیگر. وبلاگ دیگری، روزنامه و ستون دیگری، مجله ی دیگری. خلاصه پر می شوی از نوشته هائی که دوستشان داری و عادت کرده ای به خواندنشان. بعد میخوانی و میخوانی و میخوانی. آنقدر که یک روز، وقتی مشغول خواندنی، لحظه ای توقف میکنی و به چیزی فکر میکنی. اینکه آیا دارم از خواندنش لذت میبرم؟ اصلاً چرا دارم میخوانم؟ بعد کمی بیشتر فکر میکنی و جواب را پیدا میکنی و می بینی که فقط در حال انجام عادتی. برای همین لذتی نمی بری، اما می خوانی، چون عادت کرده ای که آن سبک نوشته را یا آن نویسنده را یا آن وبلاگ نویس را بخوانی. اوایل خوشت می آمد، اما حالا میخوانی که فقط خوانده باشی. و این خیلی بد است.
یک دلیل دیگرش می تواند پشتِ سر هم خوانی باشد. نوشته ای را میخوانی و با قدرت و تبحر نویسنده، فضای جدیدی در ذهنت ایجاد می شود. مطلب را تمام نکرده ای، می روی صفحه ی بعد که نوشته ای دارد از جنس دیگری. یا بدتر، در گوگل ریدر که همه ی تقریباً مورد علاقه هایت یکجا جمع اند، اولین مطلبِ نخوانده را میخوانی، مشغول خواندن مطلب بعدی، از آدم بعدی با سبک و سیاق دیگری می شوی. من یکی در این وضعیت، فضای مطلب قبل و حتی گاهی موضوعش را یادم می رود.
آخرین بار که این موضوع به ذهنم رسید و خودم را در حال ادای عادت دیدم، تصمیم گرفتم مدتی نخوانم. مگر غیر از این بود که اوایل که پیگیر خواندن کسی می شدم، به خاطر اشتیاق برای خواندن موضوع و مطلب جدیدش بود؟ غیر از این نبود. پس گفتم مدتی نخوانم تا شاید عادتش از سر بیفتد و باز هم از سر اشتیاق سراغ نوشته ای بروم. حالا شکر خدا ترک عادت شده، موجب مرض هم نشده، اما اشتیاق به خواندن هم هنوز به سراغم نیامده. شاید اصلاً این موضوع آنقدر هم مهم نباشد که بشود موضوع پست وبلاگ. اما مهم است! (داشتم در مورد اینکه چرا مهم است فکر می کردم و وقتی مطمئن شدم که مهم است، خواستم بگویم چرا مهم است، اما خمیازه امانم نمی دهد.)

دیشب خواستم دومین شبانه ی روزانک را بنویسم. در تمام مدتی که از ساعت 9 شب در کنار همخانه ی دیشبم بودم، به بعد از رفتنش و آمدن سراغ روزانک فکر میکردم. اما نرفت. ساعت یک شد و با هر حرکتش فکر میکردم میخواهد بلند شود و برود. اما نمی رفت و من ته دلم خوشحال می شدم . ساعت دو شد و سه شد و نرفت و صحبت کردیم و صحبت کردیم و صحبت کردیم. شب هم همین جا خوابید و امروز ساعت نه بیدار شد و رفت.
با اینکه به خاطر خیلی از چیزهای قدیمی ازش دل چرکین بوده ام، اما دوستش دارم. اسم و رسمش هم نمی آورم چون شاید دوست مشترک من و تو باشد. که این مهم نیست. مهم اینست که شاید دوست مشترک من و تو راضی نباشد تو بدانی دیشب از چه گفتیم و شنیدیم و من دوست دارم بنویسم که از چه گفتیم و شنیدیم.
دیشب، خود را به خاطر حسن استفاده از خانه ی خلوت و بیدار ماندن تا آخر شب و درس خواندن، از همراهی خانواده و دیدار خانواده ی مادری محروم کردم. بعد از اینکه دستم از خانواده برید و راه افتادند، فهمیدم که از درس خواندن شبانه در خانه ی خلوت هم محروم شده ام. جزوه ام را به خاطر تسریع در برنامه ریزی برای درس خواندن با یک همکلاسی به او داده بودم و وقتی به سراغش رفتم، هنوز به کسی که قرار بود بدهد تا یکبار بخواندش و به مان درس بدهد نداده بود. ظاهراً چاره ای هم نبود جز اینکه جزوه، دیشب هم پیشش بماند و ماند. و همه چیز منجر به این شد که ما دیشب خانه خالی ای داشته باشیم به معیت کسی که ازش دل چرکین بوده ام اما دوستش دارم.
دیروز عصر بود که اس ام اس داد اگر خانه ام، فیلم هایم را بیاورد. فیلم ها را آورد و فیلم هایش را دادم و گفت یکی از فیلم ها را از ساعت یک پایش نشسته و اینقدر طولانی بوده که پاک از درس خواندن انداخته اش. من هم فکر کردم حتماً حالا می خواهد درس بخواند و پیشنهاد پیاده روی عصر پنج شنبه ای را مثل همیشه گذاشتم برای وقتی دیگر.
آمدم بالا اما دوست داشتم بروم پیاده روی. دوست هم نداشتم تنهائی بروم. اس ام اس دادم اگر درس نمیخوانی یک فنجان قهوه امروز مهمان من. اوکی داد و ساعت پنج همدیگر را دیدیم و میانه ی راه با هماهنگی به سام ملحق شدیم و سه تائی قهوه را مهمان من شدیم. پیشنهاد شب نشینی مجردی را به سام دادم. اما با مهمانش مهمان بودند. این بود که پیشنهاد تماشای با هم سینما یک را به دوست دیگرمان دادم و پذیرفت و گفت خودش میخواسته پیشنهادش را بدهد.
رفت خانه و آمدم خانه و دوشی گرفتم و شام را خوردم و حدود نه آمد. با یک بشقاب کیک تولدش که شب پیشش بوده و من یادم نبوده.

هوس کردم قهوه درست کنم. اما می خواستم آن را درست و حسابی دم کنم. حرفه ای! دنبال آموزش تهیه ی قهوه بدون قهوه جوش در اینترنت گشتم. چیزهای ساده ای پیدا کردم. زنگ زدم به مامان و جای قهوه و طرز دم کردنش را پرسیدم و دست به کار شدم و مثل همیشه بدون گذاشتن تمام وقت و تمرکز برای ایده آل درآمدن کار، مشغول شستن میوه یا همچین کاری شدم. بعد از آن بود که متوجه ی قل قل قهوه در قوری شدم! قهوه آماده بود!
دو تا فنجان قهوه ی خوش دست پر کردم و با یک ظرف شکر و قاشق در سینی گذاشتم و میوه و تخمه و کیک هم آماده بود. حالا می ماند نشستن و خوردن و تماشای فیلم که نه، صحبت کردن و گپ زدن، چون نه فیلمش فیلمی بود نه از اول دیده بودیمش نه حواسمان به ش بود. سه تار هم آوردم و گه گاهی هرکدام با مضراب های نخراشیده مان گوش همدیگر را نوازش کنیم.

دوست داشتم از رابطه اش در دانشگاه بدانم. همیشه. همیشه هم ازش می پرسیدم، اما فرصتِ کم نمی گذاشت بجز کلمه ی نه توضیحی بشنوم. دیشب اما انگار خودش دوست داشت بگوید. من سوال می کردم و او جواب می داد. نمی خواستم بحث کنیم راجع به رابطه. می خواستم نظرش را راجع به رابطه بدانم. خیلی فاصله داشتیم با هم. نظراتمان را می گویم!
تا رسید به جائی که خودش از اولین مورد علاقه اش به کسی گفت و گفت که هیچ وجه مشترکی ندارند که راجع به اش با هم سر صحبت را باز کنند و یک جورهائی نمی دانست چطور شروع کند. من هم دائم تاکید می کردم اگر راهی پیدا نکردی هیچ وقت روی واقعی ات را نشان نده و مثل خرها سرت را ننداز پائین و بدون مقدمه حرف آخر را اول بزن. چون حتماً گند می زنی به همه چیز و اینطور که فکرت را مشغول کرده، بعدش به غلط کردن می افتی.
درصد اقلیت صحبتمان مورد او بود و مورد من. بیشترش درباره ی خود رابطه بود و نگاه او و قابل درک نبودن نوع نگاه اش برای من و تا حدودی سعی من در نهایت خود خواهی برای توجیه نگاه غلط اش. یعنی می دانم که همه مثل هم نیستند و هرکس فکر و اعتقاد و دید خودش را دارد. اما چیزهائی هست که معتقدم اگر شرایطش پیش بیاید و برای هرکس اتفاق بیفتد، همه ی آدم ها مخصوصاً مائی که در این جامعه و فرهنگ و نوع رابطه زندگی می کنیم، مثل هم رفتار می کنیم. هرچه می گفت، می گفتم حرف الآنت است و بعد از اینکه رابطه ات را ایجاد کردی ناخود آگاه می بینی آنی هستی که الآن می گوئی آنطور نمی خواهی باشی!

دیگر همین.
کار مهم امروز یکبار مرور این درس سنگین ریاضیات مهندسی ست، تا اگر شب با همان همکلاسمان که چند ساعت پیش جزوه ام را ازش گرفتم مشغول خواندنش شدیم لااقل به عبارات، مثل خطوط میخی نگاه نکنیم. یا فردا صبح که قرار است با سلطان درس ها تمارینش را حل کنیم.

بعد نوشت : دیشبِ اول شبانک، یعنی پس پریشب! نه حس و حال مطلب گذاشتن بود این چند روز، نه وقتش، نه اراده برای وصل شدن به اینترنتش، نه وقتی که اراده می آمد وصل می شد، نه وصل که می شد ورد پرس باز می شد، نه . . .

روزانک را راه انداختم برای «نوشتن». نه اینکه بلد باشم بنویسم اما در سرک کشیدن های درونی و سعی در خود شناسی ها فهمیده ام نوشتن را دوست دارم. بهتر بگویم، احتیاجش دارم. گاهی برای ثبت خاطرات، گاهی برای آرام شدن، شاید هم برای طغیان کردن.
روزانک مطمئناً همیشه روزانک نمی ماند. شاید روزی بیاید که اسم ماهانک یا زبانم لال سالانک شایسته ی نامش باشد به خاطر فاصله ی ثبت خاطرات، آرام شدن ها یا طغیان گری ها. اما هرچه که باشد و شود، در نهایت از بالا که به اش نگاه کنی روزانک است. راحت ترش می شود محل ثبت خاطرات و روزانگی ها و این طرف و آن طرف ها و بگو مگو ها و لذت وجودش می ماند برای سال ها بعد که با نوه ها می نشینیم و به دغدغه ها و زاویه ی نگاه پدر بزرگ پیرشان در دوران جوانیش می خندیم.
بر خلاف عادت در محاوره نوشتن و حساسیت و دقت در بکار گیری درست فعل و قید و فاعل و مفعول، دوست ندارم روزانک را محاوره ای بنویسم، در عین حال دوست ندارم پایبند به قواعد دستور زبان فارسی باشم. دوست دارم همانطور که دوست دارم روزانک بنویسم. و مینویسم. قسمتی ش تلاش است برای فرار از عادت به سبک نوشتن و گفتن. بله، گفتن. تاثیر زیادی دارد نه؟ شاید!

فعلاً همین. برای شروع و شکستن طلسم پست اولین مطلب کافیست. آن هم در شرایطی که برای انجام وظیفه ی خیر و خطیر خانه ی حاجی نگهداری! در تنهائی و خستگی بسر میبریم.